Toon alle thema's »

Eikenprocessierups

De zomermaanden staan garant voor gezellige terrasjes, broeierige avonden en een mooi gebruinde huid. Toch staat de eikenprocessierups ieder jaar opnieuw paraat om de zomerpret te bederven. Het op het eerste gezicht onschuldig lijkend rupsje kan een ware ravage aanrichten voor mens en dier door middel van de brandhaartjes die het dier verliest. De brandhaartjes zorgen voor een hele resem klachten gaande van hevige jeuk, tot oogklachten en ademhalingsproblemen. Laat je deze zomer dus zeker niet verrassen!

Wat is een eikenprocessierups?

De eikenprocessierups is de larve van een bruingrijze nachtvlinder die in de periode tussen eind juli en september slechts één tot twee dagen leeft. Zoals de naam al doet vermoeden, leeft de eikenprocessierups in eikenbomen waar ze ook hun nest bouwen. De rupsen brengen het grootste gedeelte van hun tijd door in het nest en verlaten het enkel ’s nachts verlaten om op zoek te gaan naar voedsel in de boom. Hierbij verplaatsen de rupsen zich in meerdere lange rijen zoals tijdens een processie. Bekijk hier de 5 tips om een eikenprocessierups last te voorkomen

Hoe herken je een processierups?

De rupsjes van de Thaumetopoea processionea of eikenprocessievlinder herken je voornamelijk aan de grijsgrauwe kleur en lange witte haren. Een volwassen rups is ongeveer 3 centimeter groot en leeft in groep met een hele resem andere rupsen. Wanneer de rupsen einde mei pas uit de eitjes komen, hebben ze een oranjeachtige kleur die later verandert in de kenmerkende grijzige kleur. De nesten van de rups bestaan uit een spinsel van draden, brandharen en vervellingshuidjes.

Brandhaartjes

Deze kleine haartjes (0,2 - 0,3 mm) zorgen voor veel problemen bij mens en dier. Iedere rups beschikt over ongeveer 700 000 van deze kleine haartjes die door de wind gemakkelijk tot meer dan 100 meter van het nest verspreid kunnen worden. De rups schiet de brandharen als het ware af als een natuurlijk verdedigingsmechanisme om zich te beschermen tegen vijanden. De brandhaartjes beschikken dan ook over een scherpe punt met weerhaakjes waardoor het verwijderen van de haartjes geen gemakkelijk werkje is.

Symptomen

De brandhaartjes van de eikenprocessierups zijn een ware kwaal voor de mens en kunnen zelfs een gevaar voor de gezondheid vormen. Je hoeft zelfs geen processierups aangeraakt te hebben om klachten te ondervinden aangezien die haartjes ook verspreid worden door de wind.

Hevige jeuk

Contact met de haartjes kan zorgen voor een urticariële reactie of netelroos. Hierbij staat de huid binnen de acht uur vol met een rode huiduitslag die gepaard gaat met hevige jeuk. De reactie wordt duidelijk op onbedekte huid en verdwijnt meestal spontaan binnen de twee weken. Ook de ernst van de reactie verschilt van persoon tot persoon. Bij hernieuwd contact of continue blootstelling kan het effect ook aanzienlijk verergeren.

Pijnlijke ogen

Wanneer de haartjes in contact komen met de ogen ontstaat er na één tot vier uur een reactie die pijnlijke, rode en tranende ogen met zich meebrengt. In zeldzamere gevallen kunnen de haartjes dieper in het oogweefsel binnendringen met een chronische ontsteking tot gevolg. In extreme gevallen kan deze ontsteking zelfs blindheid veroorzaken.

Ademhalingsproblemen

Door de haartjes in te ademen kunnen ze terechtkomen in de slijmvliezen van de bovenste luchtwegen die dan geïrriteerd raken. Vaak leidt dit tot slikstoornissen, ontsteking van het neusslijmvlies en ademhalingsproblemen. Vaak gaan deze klachten gepaard met niezen en keelpijn.

Welke behandeling kies je?

Blootstelling aan de brandhaartjes kan vele vervelende klachten met zich meebrengen. Het is echter af te raden om op eigen houtje deze kwaaltjes te beginnen behandelen. Wanneer je denkt dat je last hebt van de effecten van de brandhaartjes van de eikenprocessierups, neem je het best altijd een dokter onder de arm. Een medische professional zal je altijd op gepaste wijze verder kunnen helpen. Wanneer je geen last hebt van duizeligheid of braken kan je zelf ook al enkele stappen ondernemen om de effecten van de brandhaartjes tegen te gaan.

Bij huidcontact

Wanneer je huid in contact is gekomen met de brandhaartjes is het van belang om er zo snel mogelijk voor te zorgen dat de haartjes niet meer in contact komen met de huid. Daarvoor verwijder je eerst alle besmette kleding en was je deze zo warm mogelijk. Gebruik ook zeker handschoenen om verdere besmetting te vermijden. Vervolgens was je de huid en het haar voorzichtig, maar uitgebreid met water en zeep om vervolgens de huid te ontdoen van de haartjes door middel van plakband.

Bij contact met de ogen

De ogen zijn een erg gevoelig deel van je lichaam, daarom is het belangrijk dat de ogen grondig gereinigd worden om later ontstekingen tegen te gaan. Het reinigen van je ogen laat je het best over aan een oogarts. Wanneer de haartjes niet tijdig verwijderd worden, kan dit leiden tot een chronische oogontsteking met knobbelvorming waarbij de haartjes nog enkel operatief verwijderd kunnen worden.

Bij contact met de luchtwegen

Wanneer je de brandhaartjes van de eikenprocessierups hebt ingeademd, kan je zelf weinig doen. Je gaat in dit geval het best meteen naar een arts die je een behandeling op basis van je symptomen kan voorschrijven.

Kan je zelf processierupsen bestrijden?

Het klinkt misschien erg aanlokkelijk om gewapend met een tuinslang of hogedrukreiniger zelf de rupsenplaag te lijf te gaan. Toch laat je dit karwij beter over aan de professionals aangezien zij over het geschikte materiaal beschikken om de rupsen veilig te verwijderen. Door zelf de nesten proberen te verwijderen, doe je waarschijnlijk zonder het zelf te beseffen meer slecht dan goed. Het onoordeelkundig verwijderen van de nesten zorgt er juist voor dat er meer brandhaartjes vrijkomen met alle vervelende gevolgen van dien.

Zijn processierupsen ook gevaarlijk voor huisdieren?

Ook je huisdieren ontsnappen niet aan de gevaarlijke haartjes van de processierups. Zeker voor honden vormen de brandhaartjes een groot gevaar aangezien de tong zodanig kan opzwellen dat het arme dier niet meer kan ademen, vaak met de verstikkingsdood tot gevolg. Een dierenarts kan de hond een injectie geven om de zwelling te doen afnemen. Wanneer de injectie onvoldoende werkt, kan een gedeeltelijke amputatie van de tong nog als laatste redmiddel ingezet worden. Let er dus zeker op dat je huisdier ver weg blijft bij de rupsen. Wanneer je het vermoeden hebt dat je huisdier in aanraking is gekomen met de brandhaartjes, spoel je de tong grondig met lauwwarm water om zo het grootste gedeelte van de haartjes te verwijderen.

Voorkomen is beter dan genezen

Het is misschien een huizenhoog cliché, maar toch zit er een grond van waarheid in het gezegde voorkomen is beter dan genezen. Je kan enkele voorzorgsmaatregelen nemen om de ravage veroorzaakt door de processierups te vermijden. Zo voorkom je het best al het contact met de rupsen en hun nesten. Verder zorg je er ook voor dat je lichaam altijd goed bedekt is wanneer in de buurt van processierupsen komt. Ook vermijd je het best om je kleding buiten te laten drogen tussen mei en september wanneer je weet dat er een besmette boom in de buurt staat.

Mezen zijn je beste vrienden (om processierupsen te vermijden)

Je kan dan misschien zelf de processierupsen niet te lijf gaan, toch beschik je over een belangrijke bondgenoot in de strijd tegen de brandhaartjes. De koolmees is namelijk verzot op verschillende soorten larven en dus ook op die van de processierups. Het kan dus zeker de moeite waard zijn om een mezenkastje in je tuin op te hangen!