Toon alle thema's »

Zo beheer je je medische info: online-uitwisseling

 

Je gezondheidsgegevens online delen met artsen en apothekers? Ja, dat is ondertussen de realiteit, je kan hiervoor ondertussen je toestemming geven. Maar wat wilt dit nu zeggen? En hoe heb je de gedeelde informatie over jou toch nog zelf in de hand? Want gelukkig kun je voor een stuk de zaak zelf in handen nemen.

 

Ruim 5,6 miljoen Belgen hebben volgens minister De Block medio 2017 hun toestemming al gegeven om hun gezondheidsgegevens via een beveiligd elektronisch platform uit te wisselen met zorgverleners en apothekers. Om je een beter beeld te schetsen kan je 5,6 miljoen ongeveer vergelijken met de helft van de Belgen.
Maar ondanks zovele Belgen reeds hun toestemming gegeven hebben, merken we toch dat er nog zoveel onwetendheid is over dit elektronisch platform. Heb jij hier je toestemming voor gegeven? Kan je zelf beslissen welke info online komt voor wie? En ga zo maar verder.

Patiënten beseffen te weinig wat het betekent wanneer ze hun medische info online openstellen

 

Uit onderzoek van testaankoop blijkt dat

  • 37% toestemming heeft verleend
  • 36% weet niet of ze al dan niet toestemming verleend hebben

Maar straffer nog, slecht 83% van wie meldde zijn gegevens te hebben opengesteld, heeft nog nooit een blik geworpen op de info die over zichzelf beschikbaar is. En net dit cijfer vraagt om tips om je gezondheidsgegevens online beter te beheren en te beschermen. Want dit heb je voor een stuk gewoon zelf in de hand. Hoe je dit doet? Dat leggen we graag uit in de 8 tips over het elektronisch platform om gezondheidsgegevens uit te wisselen.

 

Tip 1: Kan ik controleren of ik toestemming heb gegeven?

Als je surft naar www.patientconsent.be, dan kan je je toestemming zelf regelen. Je kan er je toestemming geven voor de gegevensuitwisseling, ze weer intrekken of gewoon eventjes nakijken of je al dan niet toestemming hebt gegeven.
Wanneer je dit wil doen vanaf je eigen computer, dan zal dit enkel lukken met je elektronische identiteitskaart en pincode. Kan je niet goed overweg met computers of heb je geen kaartlezer voor je identiteitskaart? Dan kan je je status ook altijd vragen aan je (huis)arts of apotheker, ziekenfonds of aan het onthaal van het ziekenhuis. Maar wanneer je in 2017 al eens bij je huisarts bent geweest, dan is je deze vraag hoogstwaarschijnlijk wel eens voorgeschoteld geweest. En word je opgenomen in een ziekenhuis, dan krijg je de vraag om toestemming meteen voorgeschoteld.

 

Tip 2: Kan ik mijn eigen gezondheidsgegevens online inkijken?

Je hebt het recht om je gezondheidsgegevens in te kijken. Maar is dit hetzelfde voor je gezondheidsgegevens online? Online is dat recht tot dusver slecht in beperkte mate gerealiseerd. Zo kan je online nog geen toegang krijgen tot je farmaceutisch dossier.
Wat je wel online kan raadplegen dat zijn je vaccinatiegegevens, je medicatieschema, gegevens over bevolkingsonderzoeken, enz. Deze vind je terug via www.vitalink.be, hiervoor moet je wel eerst een software van de website van je ziekenfonds downloaden. Maar dus, je beknopte medische dossier kan je als patiënt vooralsnog niet via deze weg online raadplegen.

Voor de inzagen in bijvoorbeeld een consultatie- of operatieverslag of de resultaten van je boedname, verschilt de situatie omdat er nog geen duidelijke nationale regels zijn. Hierbij ben je dus afhankelijk van de goodwill van het ziekenhuis of je arts.

 

Tip 3: wie heeft mijn gezondheidsgegevens online geraadpleegd?

En dat is je recht. Daarom houden de diverse uitwisselingssystemen van dergelijke gegevens bij weke zorgverlener wanneer een dossier inkijkt. Maar niet in elk systeem is deze info online beschikbaar, je kan ze wel altijd opvragen. Zo kan je bijvoorbeeld via www.vitalink.be en met behulp van de Patient HealthViewer terugvinden wie je beknopte medisch dossier en je vaccinatiegegevens heeft geraadpleegd. Of je kan bijvoorbeeld bekijken of je huisarts je ziekenhuisdossier of laboresultaten heeft ingekeken. Ook dit kan weer niet zien in alle systemen, in andere systemen zal je erom moeten vragen. Dat is ook de reden voor de info over wie je dossier binnen het ziekenhuis zelf heeft ingekeken.

 

Tip 4: Ik heb allergieën en wil dat alle artsen dit online kunnen zien. Kan dit?

Dit kan, op voorwaarde dat je huisarts een beknopt medisch dossier over jou heeft aangemaakt. Dat is de elektronische samenvatting van je belangrijkste (medische) gegevens. Dit wordt ook wel Sumehr genoemd, wat staat voor Summarized Electronic Health Record. Indien je huisarts deze samenvatting gemaakt heeft, dan kunnen alle artsen bij wie je je op raadpleging gaat of in behandeling bent deze gegevens over jou raadplegen. Echter kan dit enkel wanneer je huisarts mee doet aan het uitwisselingssysteem, wat ook nog steeds niet altijd het geval is.

Maar zonder twijfel is deze uitwisseling er handig, want artsen vinden er niet alleen informatie over je allergieën maar bijvoorbeeld ook een overzicht van je gezondheidsproblemen, van de geneesmiddelen die je neemt en de vaccinaties die je hebt gehad. Momenteel is deze samenvatting voor nog maar een vijfde van de Vlamingen beschikbaar. Als je ook een Sumehr wil, vraag dan aan je huisarts om er een aan te maken.

 

Tip 5: Kan de apotheker vlak bij mijn werk checken welke medicijnen ik bij mijn vaste apotheek heb gekocht?

Wanneer je je algemene toestemming hebt gegeven, kunnen de zorgverleners die je behandelen, je dossier raadplegen. Maar hoe moeten we hier het woordje behandelen interpreteren? Wat moeten we verstaan onder “behandelen” of wanneer ben je in “behandeling”? Wel, dan moet er sprake zijn van een “therapeutische relatie” en de definitie hiervan is vrij minimalistisch. Stel, je gaat bij een apotheker een geneesmiddel op voorschrift kopen dan scant hij jouw identiteitskaart. Zodra hij je elektronische identiteitskaart inleest, ontstaat er al een “therapeutische relatie” en krijgt hij en zijn team toegang tot je ‘gedeelde farmaceutisch dossier’, waarin je geneesmiddelenhistoriek staat.
Maar, elke therapeutische relatie is beperkt in tijd en kan je ook sowieso zelf online beëindigen. De duur van zo’n relatie hangt af van het type zorg. Meestal gaat dit over een periode van 3 tot 15 maanden. Een therapeutische relatie wordt soms ook automatisch gecreëerd, dit kan bijvoorbeeld wanneer je huisarts voor jou een globaal medisch dossier aanmaakt.

 

Tip 6: kan ik nagaan met wie ik een therapeutische relatie heb?

Voor sommige uitwisselsystemen kan je in het patiëntenportaal een gedeeltelijk overzicht bekomen van de relaties en dus van al wie gegevens over je gezondheid kan inkijken. Wel moet je er rekening mee houden dat je niet alle relaties op één enkele plaats zal aantreffen. Plus, het kan ook alleen maar als je arts of apotheker meedoet met het uitwisselingssysteem.

De apothekers waarmee je een therapeutische relatie hebt kan je terug vinden op www.patientconsent.be, dit is idem voor de huisartsen. Maar, voor de therapeutische relatie met huisartsen moet je soms ook kijken in de hub (regionaal uitwisselingssysteem).
Ben je voor een behandeling in het ziekenhuis geweest? Dan bevat de hub enkel de naam van dat ziekenhuis.

 

Tip 7: kan ik een arts waarmee ik bijvoorbeeld een slechte ervaring mee heb gehad, mijn gezondheidsgegevens niet meer online laten inkijken?

Je kan die bepaalde arts inderdaad uitsluiten van alle inzage in je dossier.

Hoe je dit doet is simpel: ga naar de website www.patientconsent.be en zoek onder de tab “uitsluitingen” de arts die je wilt uitsluiten op via zijn naam of via zijn RIZIV-nummer. Hierna klik je op “voeg een uitsluiting toe”.  Hiervoor hoef je geen enkele reden op te geven. Wil je nadien de arts toch weer toegang geven tot je gezondheidsgegevens, dan kan je gemakkelijk de uitsluiting opheffen.

Uitsluitingen kan je trouwens ook voor andere zorgverleners gebruiken, zoals apothekers en thuisverpleegkundigen.

Kan dit ook met ziekenhuizen?
Het systeem in Vlaanderen werkt echter veel minder goed voor ziekenhuizen. Dat komt doordat je bij de inlezing van je elektronische identiteitskaart in het ziekenhuis een therapeutische relatie creëert. En dit doe je op het niveau van het ziekenhuis en dus niet met elke zorgverlener apart. Dit wil uiteraard niet zeggen dat je alle artsen in het ziekenhuis het recht geeft om je medische gegevens in te kijken. Alleen artsen die betrokken zijn bij de behandeling, mogen dat doen. Zo moet elk ziekenhuis een reglement opstellen en een systeem ontwikkelen zodat dit principe maximaal wordt gerespecteerd. De manier waarop dit wordt ingevuld en gecontroleerd hangt dus af van het ziekenhuis zelf. Net zoals de sancties die op eventuele inbreuken staan.

 

Tip 8: Hoef ik mijn gezondheidsgegevens te delen met alle artsen?

In het huidige systeem geldt het principe dat alle artsen die je behandelen, zowel huisartsen als specialisten, in principe al je ter beschikking gestelde gezondheidsgegevens kunnen inkijken. Daarom moet je je de vraag stellen: welke gegevens werden over mij beschikbaar gesteld?
Niet alle artsen stellen zomaar alle gegevens beschikbaar voor het uitwisselingssysteem. Zo zijn velen artsen, en vooral artsen-specialisten die een praktijk hebben buiten het ziekenhuis, die er nog niet aan mee doen. Artsen in ziekenhuizen doen er dan hoofdzakelijk weer wel al aan mee. Het is hier moeilijk om een duidelijke lijn te trekken aangezien er geen algemene regels bestaan over welke informatie artsen beschikbaar moeten stellen en welke niet. Het is daarom perfect mogelijk dat in jouw ziekenhuis terughoudend wordt omgegaan met gegevens die bijzonder gevoelig kunnen liggen, zoals psychiatrische verslagen of gegevens over erfelijkheid en vruchtbaarheid. Je moet hier wel weten dat je mee mag beslissen welke gegevens over jou in het uitwisselingssysteem zichtbaar zijn en welke niet. Je kan met je arts bespreken welke gevoelige informatie je liever niet wil delen en welke informatie wel gedeeld mag worden in het systeem. Je gegevens blijven daarna wel op de server van je ziekenhuis, maar is alleen beschikbaar voor de artsen die je daar behandelen en volgens de daar geldende regels.